آیا توبه الفاظ و واژه‏هاى خاصى دارد؟

چرا امام على علیه السلام ترک گناه را آسان‏تر از توبه دانسته‏اند؟

توبه رواج دهندگان فساد در جامعه چگونه است؟

 آداب توبه کدام است؟

حقیقت توبه، پشیمانى قلبى است؛ پشیمانى که در عمل خود را نشان مى‏دهد که مهم‏ترین نُمود آن انجام واجبات و تدارک و قضاى آن چه عمل نشده و ترک محرّمات است که با همین مقدار توبه تحقق پیدا مى‏کند.
توبه آداب خاصى دارد که باید آن را از مستحبات توبه دانست که عبارتند از:

1- سه روز روزه گرفتن؛ امام صادق علیه السلام مى‏فرماید: « توبه نصوح که خداوند به آن امر فرموده، روزه گرفتن روز چهارشنبه و پنج‏شنبه و جمعه است»

2- غسل توبه؛ پیامبراکرم صلی الله عله و آله و سلم مى‏فرماید: « بنده‏اى نیست که گناهى کند (هر چه و هر اندازه که باشد) سپس پشیمان شود و توبه کند مگر این که خداوند به مغفرت و آمرزش به او نظر کند«، سپس پیامبر به شخصى که مى‏خواست توبه کند فرمود: « برخیز و غسل کن و براى خدا سجده نما».

3- خواندن دو یا چهار رکعت نماز؛ امام صادق علیه السلام مى‏فرماید: « هر بنده‏اى که گناهى کرد، پس برخیزد و طهارت کند (وضو بگیرد) و دو رکعت نماز بخواند و از خداوند طلب آمرزش نماید، بر خدا است که توبه‏اش را بپذیرد، چون خود فرموده‏است: »هر کس کار زشتى کند یا به خودش ستم نماید، پس استغفار کند، خدا را آمرزنده و مهربان مى‏یابد» .

در روایت است که در روز یکشنبه ماه ذى‏قعده رسول‏خدا صلی الله علیه و آله و سلم به یارانش فرمود: کیست که بخواهد توبه کند؟ گفتند: همه مى‏خواهیم توبه کنیم،حضرت فرمود: « غسل کنید و وضو بگیرید و چهار رکعت نماز بخوانید. در هر رکعت پس از حمد، سوره قل هو ا& را سه مرتبه و « قل اعوذ برب الناس» و « قل اعوذ برب الفلق» را یک مرتبه بخوانید، پس هفتاد مرتبه استغفار کنید و آخرش بگویید: لا حول ولا قوْ الا بالله العلى العظیم، نیز این دعا را بخوانید: یا
عَزِیزُ، یا غَفّارُ، اغْفِرلىِ ذُنُوبِى وَ ذُنُوبَ جَمِیعِ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ فَاًّنَّهُ لا یَغْفِرُ الذُّنُوبَ اًّلاّ أنْتَ. هر کس از امت من این عمل را به‏جا آورد، از آسمان ندا مى‏شود که توبه‏ات پذیرفته و گناهانت آمرزیده شد»
اصحاب گفتند: اگر کسى این عمل را در غیر این ماه به‏جا آورد چگونه است؟ حضرت فرمود: »مثل همان است که بیان کردم. این کلمات را جبرئیل در شب معراج به من یاد داد»

پرسش 11 . چرا در اسلام توبه تشریع شده‏است؟

پرسش 8 . توبه در اسلام چه جایگاهى دارد؟

پرسش 9 . توبه کننده در اسلام چه جایگاهى دارد؟

پرسش 10 . چه عواملى انسان را متوجه توبه مى‏کند؟

پرسش 4 . توبه به چه چیزهایى محقق مى‏شود؟

 پرسش 5 . توبه چه مراتبى دارد؟

پرسش 6 . توبه پیامبران و امامان به چه منظورى بوده‏است؟

پرسش 7 . توبه خدا یعنى چه؟

پرسش 1 . توبه چیست؟

پرسش 2 . فرق توبه با انابه در چیست؟

پرسش 3 . فرق توبه با استغفار چیست؟

مشمول دعای ملائکه می شوند
ـ قرآن کریم می فرماید:
اَلَّذینَ یَحْمِلونَ العَرشَ وَ مَنْ حَولَهُ یُسَبِّحونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ یُؤْمِنونَ بِهِ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذینَ آمَنُوا رَبَّنا وَسِعَتْ کُلَّ شَیءٍ رَحْمَة وَ عِلماً فَاغْفِرْ لِلَّذینَ تابوا وَ اتَّبَعوا سَبیلَکَ وَ قِهِمْ عَذابَ الجَحیمِآنان که عرش را برمی دارند و آنان که پیرامون آنند تسبیح و ستایش پروردگار می کنند و برای کسانی که ایمان آورده اند، آمرزش می طلبند. پروردگارا! از راه بخشش و دانش رحمتت را گسترده نموده ای. پس بیامرز آنان را کـه تـوبـه کـردنـد و از راه تـو پیـروی نمـودند و از عـذاب دوزخ نگه دارشان.(1)

دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای    فرشته ات به دو دست دعا نگه دارد

آثار و برکات توبه
زهی سعادت برای کسانی که در طول عمر کوتاه دنیایی، بر هوای نفس خویش حاکمند و در مبارزه با شیطان درون و بیرون پیروز و در اطاعت دستور حضرت حق موفّق؛ در لسان شرع به چنین افرادی اهل تقوا و پرهیزکاری اطلاق می گردد.

امّا اگر عدّه ای خواسته یا ناخواسته از روی جهل یا علم مرتکب گناه شدند، بازگشت و توبه به سوی پروردگار عینیت پیدا می کند؛ زیرا توبه آدمی را از عذاب های دنیا و آخرت رهایی می بخشد و به لذایذ جاودانی می رساند و تسویف (موکول نمودن توبه به آینده) او را در معرض عذاب الهی قرار می دهد. بخصوص این که بدون غسل توبه و شستشوی گناهان اگر بمیرد، محتمل است به عذاب های سختی دچار گردد.

یكی از مشكلاتی كه همواره دامن گیر جوامع بشری بوده است، منحرف شدن برخی واژه ها از مفهوم حقیقی آنها است و در موارد بسیاری با منحرف شدن واژه ها و ارائه تفسیری ناصواب از آن، انسانها به انحراف كشیده شده اند؛ به عنوان نمونه «زهد» كه یكی از واژه های زیبا و پرمفهوم اسلامی است، با انحراف در برخی از جوامع و فرهنگها به «رهبانیت» تفسیر شده و بلای جان بسیاری از انسانها گردیده است. «توبه» نیز از این امر مستثنا نبوده و با انحراف از مسیر واقعی خود باعث گمراهی و تباهی برخی جاهلان شهوت پرست گردیده است؛ چرا كه توبه را بدون در نظر گرفتن اركان و شرائطش تفسیر كرده اند كه در این صورت، چیزی بیش از لقلقه زبان نخواهد بود. پس لازم است در ادامه، اركان و شرائط توبه بیان شود تا بتوان توبه حقیقی را از توبه غیرحقیقی باز شناخت.

«توبه» از ریشه «ت و ب» به معنی رجوع و بازگشت از گناه است، ⁽¹⁾ و در علم اخلاق برای آن تعاریف زیادی بیان شده، از جمله: «رجوع از طبیعت به سوی روحانیت نفس بعد از آنكه به واسطه معاصی و كدورت نافرمانی، نور فطرت و روحانیت محجوب به ظلمت طبیعت شده است.»